*Analiza e meposhtme eshte perpiluar nga une per qellime didaktike. Ky eshte vetem nje fragment i nje dispence prej me teper se 500 f.
Lajmet e sotme me Z. Berisha ne krye, me bene te ktheja koken mbrapa ne ate qe vertete demokracia duhet te ishte.
(...)
Distancat pushtetare ose delegimi i sovrenitetit nga populli nuk kufizohet tek zgjedhja e deputeteve. Dhe ata delegojne ne qeveri, e cila pastaj delegojne ne administrate. Delegimi i sovrenitetit te nje shteti absrakt ne deputete konkrete eshte i pashmangshem ne nje sistem te madh demokratik dhe eshte rezultati i ndarjes te detyrave te ndryshme, nga specializimi tek rolet e veçanta dhe pozitat e politikaneve te cilet zgjidhen nga populli per qartesimin e çeshtjeve politike. Nje distance e konsiderueshme mes te zgjedhurve dhe zgjedhezve eshte e nevojeshme, pjese inherente e sistemeve demokratike dhe teorikisht nuk duhet te jete diçka problematike. Por, ne momentin qe ajo distance zmadhohet teper mund te flitet ne terma negative. Ne ate moment, distanca kthehet ne nje hendek, i cili asociohet me nje rrezik te pakalueshem, pra ajo qe ishte natyrale kthehet ne nje fenomen patologjik.
Atehere mund te behet fjale per mosbesim, nje mungese legjitimiteti i sistemit politik.Ne shume sisteme demokratike ky fenomen perkthehet ne nje perqindje te ulet pjesemarrjeje ne zgjedhje. Ne shume sisteme demokratike Perendimore( analiza eshte bere per studente Perendimore, pra jo per studente shqipetare), ketu perfshire dhe tonin, ku pjesemarrja ne zgjedhje eshte e detyruar, ky “rebelim” shfaqet ne votat blanco ose votat proteste. Shpesh rezultati i partive te ekstremit te majte, shihet si nje indikator i mases se distances mes civileve dhe permasave te mundeshme qe ajo distance mund te kete fituar. Por c'behet ne rast humbjeje te votebesimit te popullit? Shpesh politikanet dalin ne shesh me slogane te tipit KRP(Kulture e Re Politike), ose slogane te tjera te cilet mbeshteten ne rregulla te ndryshme sociale. Baseline e masave te fundit eshte dhenia popullit e nje pjesemarrjeje me te madhe ne vendimet qeveritare psh. Referendume ose nje impakt me i madh ne lidhje me seleksionimin e personelit politik. Keto masa shihen si nje perforcues demokratik. Shpesh keto masa te marrura kane lidhje direkte me organizimin e zgjedhjeve, nje kusht i pamjaftueshem por i nevojshem ne sistemet demokratike. E ashtu siç Joseph Schumpeter shkroi ne “Capitalism, socialism and democracy(1942), demokracia vazhdon te ngele nje pakt institucional tek e cila public office zgjidhen nepermjet votave te popullit. Serish sipas Schumpeter demokraci do thote vetem qe populli ka te drejte te refuzoje ose pranoje njerezit qe duan t'i qeverisin, e me kete eshte e kote te permend qe Z. Schumpeter dha nje nga perkufizimet me te njohura(proceduriale)te demokracise.
Per Schumpeter demokracia s'eshte gje tjeter pervec se nje metode qe çon ne zgjedhje. Zgjedhje te cilat ne cdo rast jane te nevojeshme ne nje sistem demokratik, por sistemi qeveritar eshte shume me i gjere se kaq. Dhe mbas zgjedhjeve duhet qe respekti per demos kratein te jete central. Demokracia eshte nje vlere politike dhe nje qendrim politik, mbi te cilen qendron teknika e organizimit pushtetar si dhe vendimmarrjes.
(...)
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
10 comments:
Shume mbrapa u ktheve, thua se mjafton Tomas Hobbes me idene qe cdo njeri nga ne duhet te heqi dore nga nje pjese e te drejtave dhe lirive te tij me vullnetin e lire, per tja deleguar ato udheheqesit i cili ka per detyre te mos lejoje kaosin e "Homo homini lupus"?
e keqja eshte lind midis udheheqesve te cilet me te drejtat e koleksionuara nga "populli" pra te plotfuqishem, nuk kane asnje entitet superior dhe e aplikojne "homo homini lupus" ndermjet tyre, kuptohet qe feed backu bie tek populli i cili tashme e ka te ngulitur ne inkoshience status quon ne te cilen gjendet.
Duhet te egzistoje nje bibel-ligjore e krijuar nga nje entitet superior jo-human, ndaj sse ciles te gjithe duhet ti bindemi.Per sa kohe kjo bibel-ligjore eshte e formuluar nga (me nder) homo-sapientet eshte thjesht nje qen qe do te kafshoj me dhembe ligjor bishtin e tij me emrin demokraci.
E mban mend kush e ka thene "Kapitalizmi nuk eshte sistemi me i mire i mundshem, por nuk kemi gjetur nje me te mire se ai per momentin" (thua vertete sme kujtohet se kush e ka thne?:))
Miredita, Lindi. Perhere e lumtur te te kem si bashkebisedues, aq me teper nen petkat e politikologut.
Se pari, Joseph Schumpeter ka jetuar ne shekullin e kaluar dhe eshte nje veteran i institucioneve qeveritare te shkencave politike moderne. Thomas Hobbes ka jetuar ne shekullin XVI-te,ka qene filozof, ka dhene kontributin e tij ne filozofite politike, pra nuk mund te behet aspak fjale per nje njeri i cili ka qene pjese e sistemeve qeveritare moderne siç i kemi sot, ne te kunderten e Schumpeter.
Hobbes, eshte shtyre nga frika e kaosit human, duke e lidhur kete me "homo homini lupus" si dhe Leviathan. Schumpeter eshte shtyre nga ana praktike e demokracise: nje popull i tere eshte e pamundur te marre pjese ne sistemin qeveritar, plus populli shpesh nuk di interesat e veta, per kete i paraqitet nje liste perfaqesuesish nga e cila mund te zgjedhin. Tani ti mund te thuash: sa mund te flitet per demokraci ne nje sistem ku vetem mund te zgjedhesh nga nje menu qe se ke perpiluar vete?!
Persa i perket biblave-ligjore apo di une; sa je ne gjendje ti apo dikush tjeter te modernizosh biblen? Besoj qe interesat njerezore nuk jane nje konstante, jane ne e dhene variabel, si e tille s'mund te vendosesh Kanune politike.
Do kete perhere njerez qe do abuzojne me pushtetin qe iu eshte dhene, puna eshte qe ky abuzim te mos marre permasa te ndjeshme, siç eshte rasti ne sistemin politik shqiptar. Kjo mund te arrihet vetem duke rritur koshiencen politike te popullit. Duke pare qe populli shqiptar, ne shume raste s'eshte ne gjendje as te shkruaje ne nje shqipe korrekte, vazhdon te jetoje ne nje varferi ekstreme e cila shkakton mungese mjetesh zhvillimi ne fushen arsimore,...,atehere jane pre e lehte e sistemeve korruptive.
Ti ke thenien tende per kapitalizmin, une kam thenien time te preferuar per demokracine:"Thuhet qe demokracia eshte forma me e keqe e qeverisjes perveç gjitha formave te tjera qe jane provuar ne te kaluaren". Kush e ka thene?(oh, vertete mendon qe s'me kujtohet?:-P)
Post a Comment